We lezen en horen de laatste tijd in het nieuws dat veel sectoren harde klappen te verwerken krijgen. De economie zal de komende tijd flink krimpen. We merken het zelf. Volendammers zijn zeer ondernemend in tal van grote en kleine ondernemingen. In menig gezin zijn er zeker grote zorgen over ons werk en over de economische en financiële toekomst van onze bedrijven, winkels en restaurants.

Naast de horeca is het toerisme een van de sectoren die hard geraakt wordt. KLM staat aan de grond, booking.com ligt op z’n gat en op de Dijk is het akelig stil. Geen toerist te bekennen. Nou, misschien een verdwaalde dan. Reizen zit er voorlopig niet in.

Aan het einde van het Lucasevangelie (hoofdstuk 24) zijn “twee van de leerlingen van Jezus op weg naar een dorp, dat Emmaüs heette en dat ruim elf kilometer van Jeruzalem lag” (Lc. 24,13). U kent het verhaal vast. De twee zijn onderweg. Misschien lopen ze naar huis want het was allemaal voorbij met Jezus. Op een gegeven moment komt er een derde meegelopen, Jezus zelf, maar de twee hebben dat niet door. En die onbekende, die vreemdeling lijkt niet te weten wat er allemaal rond het paasfeest in Jeruzalem gebeurd was met “Jezus de Nazarener, een man die profeet was, machtig in daad en woord (…), die overgeleverd werd en ter dood veroordeeld en hoe zij Hem aan het kruis geslagen hebben. (…) Maar met dit al is het reeds de derde dag sinds die dingen gebeurd zijn” (Lc. 24,19-21), vertellen de mannen Hem. En ze zeggen daarbij ook nog dat een paar vrouwen Jezus gezien te hebben. Dan spreekt de vreemdeling de twee mannen aan en Hij vertelt hoe de Schriften op Hem betrekking hebben. En als ze in Emmaüs aankomen, blijft Jezus op hun verzoek mee-eten – “Blijf bij ons want de dag loopt ten einde” (Lc. 24,29) – en bij de maaltijd herkennen ze Hem bij het breken van het brood. En dan valt het kwartje, “gingen hun ogen open en zij herkenden Hem”, staat er, waarop ze tot elkaar zeggen: “Brandde ons hart niet in ons, zoals Hij onderweg tot ons sprak” (Lc. 24,31-32). Wat een reis hebben die twee doorgemaakt!

We gaan op reis

Terug naar het begin van dit verhaal van de Emmaüsgangers toen ze nog op reis waren. Ja, zij wel; voor ons niet mogelijk in dit coronatijdperk. We zijn beperkt in fysiek reizen, inderdaad, maar we kunnen wel reizen in onze gedachten, in onze fantasie. Zo kunnen we zonder de deur uit te gaan op pad gaan. De Emmaüsgangers nodigen ons dit jaar uit om de ogen te sluiten en aan de keukentafel een reis naar ons binnenste te maken, naar ons hart.

Waar gaat de reis heen? Blijven we dichtbij huis of checken we in op een wereldreis? Hoeveel bagage heb ik bij me op mijn reis naar het binnenste van mijn leven? Wil ik al die bagage wel meezeulen nu? Draag ik die last altijd wel met mij mee? Durven we te reizen in ons binnenste en durven we die spreekwoordelijke rugzak even te laten staan?

En als je gaat reizen, reis dan niet alleen. Maar reis met een ander, of beter, reis met de Ander! De Emmaüsgangers waren onderweg in gesprek met elkaar. En later met de vreemdeling erbij. Misschien goed met iemand, je eigen partner bijvoorbeeld, te praten over je innerlijke reis. Is Jezus een vreemdeling in je leven? Of reist Hij toch ergens met je leven mee? Herkennen we zijn aanwezigheid in ons leven? En waaraan herkennen we Hem dan? En wat zou je Jezus dan willen vertellen? We hebben Hem vast iets te zeggen. Zou je God kunnen vertellen over wat je verdrietig maakt in deze tijd, of in je leven? Zou je Hem vertellen wat je boos maakt, waarom je teleurgesteld bent, of hoopvol, blij, of…? Vertel wat je meemaakt, wat je hoop is, of waar je van droomt. Waar gaat je hart van branden? Waar word jij blij van, waarvan raakt jouw hart in vuur en vlam?

En misschien lukt de reis niet in één keer. Dat er zo veel te vertellen valt, dat je even moet pauzeren. Dat mag en dat kan natuurlijk. En ook gewoon doen. Het is nu paastijd, en Pasen betekent óók: opstaan en weer verder gaan. Opnieuw beginnen dus.

En misschien is het goed om iets op te schrijven van je reis naar je eigen binnenste, een reisverslag als het ware. Normaal sturen we iemand een ansichtkaart om over onze reis te vertellen en hoe we het hebben (nou, eerlijk gezegd dat was natuurlijk vroeger), nu sturen we een appje of een sms’je. Schrijf iets op, laat iets van je horen of weten van je reis naar je binnenste. Dat is wat de Emmaüsgangers ook deden. Nadat zij tot inzicht waren gekomen, keerden zij direct terug naar Jeruzalem om de andere leerlingen het goede nieuws te vertellen van hun ervaringen. Door hun reis (achteraf een reis van bezinning) kregen ze een heel andere blik op wat er die drie dagen ervoor allemaal gebeurd was. En dat de vrouwen, die naar het graf van Jezus gegaan waren, gelijk hadden!

Passend in deze tijd

Terugkijkend naar het verhaal mogen we met de Emmaüsgangers op pad gaan. Zij kunnen ons in deze zorgelijke tijd richting geven. Ook zij waren ten einde raad. Hun dromen lagen aan gruzelementen. Er maakte zich een pijnlijk gevoel van leegte en grote teleurstelling van hen meester. Zo’n gevoel heb je wel eens, als alles wat je denkt te bezitten plotseling ontnomen wordt, als je bijvoorbeeld ineens ernstig ziek wordt of je baan verliest of in de rouw gedompeld wordt. Of als de bodem onder je voeten wordt weggeslagen en al je illusies je ontnomen worden. Teleurgesteld gingen zij naar huis. Ze wisten het niet meer.

Maar toch… De Emmaüsgangers kregen een nieuwe kijk op zichzelf en op de wereld. Daarom ook de vraag: hoe zou je willen dat straks de nieuwe wereld eruit gaat zien aan de andere kant van deze coronacrisis? We maken nu als maatschappij door deze pandemie een bijzondere reis met elkaar. Heel zichtbaar is de solidariteit in de samenleving geworden, hoe wij oog en oor hebben voor elkaar. We houden afstand maar zijn elkaar heel nabij. We leven minder gehaast, er is meer rust. We spelen meer spelletjes met elkaar en we leggen puzzels in plaats van dat ieder voor zich uren zit te turen op zijn smartphone. Welke goede ervaringen en inzichten van deze crisistijd zou je willen meenemen naar de toekomst?

De Emmaüsgangers nodigen zeker uit tot nadenken, tot bezinning. En als je dan, na zo’n reis naar je hart, je ogen weer open doet dan ben je gewoon weer thuis, zittend aan de keukentafel. Dáár gebeurt het! Breken en delen. Je verhaal delen, daar gaat het in deze crisisperiode om. Thuis samen in gesprek gaan, zoals de Emmaüsgangers dat deden, want uiteindelijk geldt: oost west thuis best!

Pastoor Eric van Teijlingen

(met dank aan Annemiek Wijnker-Hoedjes)